Η πόρτα του υπογείου

Του Γιάννη Κωνσταντινίδη, Επίκουρου Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας και Επιστημονικού Διευθυντή της Prorata

Μέρες ΔΕΘ. Υποσχέσεις, παροχές, προσδοκίες από την κυβέρνηση. Και ύστερα αντιρρήσεις, κατηγορίες για ψεύδη, επανυπολογισμοί από την αξιωματική αντιπολίτευση. Η μάχη της οικονομίας, η πιο μεγάλη μάχη σε μια εκλογική αναμέτρηση σύμφωνα με τη βιβλιογραφία. Η κυβέρνηση τιμωρείται όταν οι οικονομικές συνθήκες επιδεινώνονται και επιβραβεύεται όταν οι συνθήκες βελτιώνονται και αυτό είναι αρκετό, σύμφωνα με τα μοντέλα οικονομικής ψήφου, για να προβλέψει κανείς τη συμπεριφορά ενός εκλογικού σώματος. Φτάνουν όμως οι εκτιμήσεις που μας γεννά η ΔΕΘ για να προβλέψουμε τη συμπεριφορά των εκλογέων στις επικείμενες εκλογές του 2019; Τα ευρήματα της έρευνας της Prorata σχετικά με τη σημαντικότητα του ζητήματος της δημοσιονομικής διαχείρισης και του ζητήματος της συμφωνίας για την ονομασία της ΠΓΔΜ φανερώνουν ότι η αντιπαράθεση για την οικονομία δεν είναι ο πλέον κομβικός παράγοντας καθορισμού των εκλογικών προτιμήσεων. Μόλις το 25% του δείγματος επέλεξε το οικονομικό ως το κομβικό ζήτημα, έναντι του 58% το οποίο επέλεξε το Σκοπιανό ως το πλέον κρίσιμο για τη διαμόρφωση των επιλογών. Έρευνες σε πανελλαδικό δείγμα αποτυπώνουν χαμηλότερα ποσοστά επιλογής του Σκοπιανού ως του κρισιμότερου ζητήματος σε σύγκριση με αυτά της έρευνας στην Α’ εκλογική περιφέρεια Θεσσαλονίκης, όμως σε καμία περίπτωση η οικονομία δε φαίνεται να μονοπωλεί τελικά το ενδιαφέρον των ψηφοφόρων.

Δείτε την έρευνα

Είναι άραγε αυτό ένα παράθυρο ευκαιρίας για μια κυβέρνηση στην οποία περίπου το 40% των πολιτών της χρεώνουν επιδείνωση της οικονομικής τους κατάστασης –έστω και προοπτικά σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας της Prorata– και μόλις το 20% πιστώνουν στην κυβέρνηση βελτίωση της οικονομικής τους κατάστασης; Έχει ο ΣΥΡΙΖΑ τη δυνατότητα να κερδίσει τις ψήφους που νομοτελειακά θα χάσει ως αποτέλεσμα της –αυτό είναι το σημαντικό– προσλαμβανόμενης ως επιδεινούμενης οικονομίας; Η απάντηση μοιάζει να είναι αρνητική, αν κανείς εστιάσει στην κατανομή των θέσεων στο ζήτημα της ονομασίας της ΠΓΔΜ, καθώς περίπου τα επτά δέκατα του δείγματος της Α’ Θεσσαλονίκης δήλωσαν ότι διαφωνούν με την συμφωνηθείσα ονομασία, δείχνοντας έτσι ευθύτατα την αντίθεσή τους στη θέση του ΣΥΡΙΖΑ. Η απουσία διαφοροποιήσεων ως προς αυτήν την κυρίαρχη άποψη ανά ηλικιακή κατηγορία ή προηγούμενη ψήφο (ακόμα και μεταξύ των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ του 2015, τα δύο τρίτα τοποθετήθηκαν κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών) δείχνει το μέγεθος της δυσκολίας που καλείται να αντιμετωπίσει ο ΣΥΡΙΖΑ και στο πέραν της οικονομίας πεδίο εκλογικού ανταγωνισμού.

Υπάρχουν ίσως άλλα παράθυρα; Άλλες δηλαδή θεματικές στις οποίες οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ να μπορούσαν να αξιοποιήσουν μια υπεροχή της πλειοψηφίας του εκλογικού σώματος ως προς μια κατεύθυνση; Το ζήτημα των μεταρρυθμίσεων στο δημόσιο και της αντιμετώπισης των ανεξέλεγκτων μεταναστευτικών ροών θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε θέματα αιχμής του κυβερνητικού λόγου, αν ο ΣΥΡΙΖΑ αγκάλιαζε τις θέσεις μιας κάποιας πλειοψηφίας. Η έρευνα της Prorata στην Α’ εκλογική περιφέρεια Θεσσαλονίκης δείχνει πάντως ότι ούτε στο ένα, ούτε στο άλλο ζήτημα υπάρχει υπεροχή της μίας ή της άλλης άποψης. Διχασμένοι ως προς τις θέσεις τους για το ενδεχόμενο μετακίνησης μεγάλου αριθμού προσφύγων από τα νησιά προς τα αστικά κέντρα (34% υπέρ και 42% κατά), αλλά και το ενδεχόμενο απολύσεων στο δημόσιο (38% υπέρ και 48% κατά) εμφανίστηκαν να είναι οι Θεσσαλονικείς. Είναι μάλιστα εντυπωσιακή η διατήρηση αυτής της αναλογίας ποσοστών σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, καθώς και στις δύο ομάδες ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ και της ΝΔ του 2015. Η σχετική ισορροπία της αντιπαράθεσης και στα δύο ζητήματα στερεί από οποιοδήποτε κόμμα τη δυνατότητα να αξιοποιήσει την ταύτιση των θέσεών του με αυτές της πλειοψηφίες προς συγκέντρωση εκλογικών κερδών. Οι μεταρρυθμίσεις του δημοσίου και το μεταναστευτικό δεν μπορούν να δώσουν νικητή γιατί δεν υπάρχει ευρεία κοινωνική συμμαχία επί της μίας ή της άλλης θέσης.

Ο ΣΥΡΙΖΑ θέλει να αποφύγει την οικονομία. Γιατί είναι η πόρτα που οδηγεί στο υπόγειο. Όμως τα παράθυρα είναι όλα κλειστά. Και μόνη διέξοδος μοιάζει τελικά να είναι η πόρτα του υπογείου, η οικονομία. Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι, ανοίγοντας αυτήν την πόρτα, οι πιθανότητες κάθε άλλο παρά με το μέρος της είναι. Οι 20 στους 100 που βλέπουν βελτίωση στις οικονομικές συνθήκες του νοικοκυριού τους δεν είναι αρκετοί για να εξασφαλίσουν μια ακόμα εκλογική νίκη στον ΣΥΡΙΖΑ. Οξύμωρο, για ένα κόμμα που κατηγορήθηκε από (πρώην) φίλους και εχθρούς ως παντελώς ακατάλληλο να διαχειριστεί την οικονομία, αλλά είναι η οικονομία που είναι η μόνη ελπίδα του ΣΥΡΙΖΑ.

Δείτε την έρευνα

Πηγή Δείτε ολόκληρη την Έρευνα
Μπορεί επίσης να σας αρέσει